{"id":281,"date":"2007-04-27T05:47:11","date_gmt":"2007-04-27T09:47:11","guid":{"rendered":"http:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/?p=281"},"modified":"2009-05-06T05:49:33","modified_gmt":"2009-05-06T09:49:33","slug":"1-mayisin-tarihsel-kokeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/","title":{"rendered":"1 May\u0131s&#8217;\u0131n tarihsel k\u00f6keni"},"content":{"rendered":"<p><span class=\"ozet\"><span style=\"font-weight: bold;\">Erhan KAPLAN<\/span><br \/>\n<span style=\"font-weight: bold;\">Nisan 2007<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z<\/span><\/p>\n<p>Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en \u201ck\u00fcresel\u201d bayram\u0131 2007 y\u0131l\u0131nda yine b\u00fcy\u00fck bir co\u015fkuyla ge\u00e7irilecek. 1 May\u0131s&#8217;\u0131n an\u0131lmas\u0131na ve kutlanmas\u0131na vesile olan haklar kapitalist \u00fclkelerin bile \u00e7o\u011funda art\u0131k yerle\u015fik hale geldi\u011fi i\u00e7in, kimi \u00fclkelerde sadece bir avu\u00e7 insan\u0131n, kimi \u00fclkelerde ise milyonlar\u0131n sokaklara \u00e7\u0131k\u0131p ne\u015feyle kutlad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcn olacak. Kimi yerlerde e\u011flenceler d\u00fczenlenecek, festivaller yap\u0131lacak. Kimilerinde ise barikatlar kurulacak. Kimi \u00fclkelerde t\u00fcm sendikalar ve partiler ayn\u0131 yerde toplanacak, kimilerinde ise her parti, her sendika sadece kendi yanda\u015flar\u0131yla kutlamay\u0131 tercih edecek.<br \/>\n<!--more-->Kimileri ise, b\u00f6ylesi \u015fenlik, festival, kutlama, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc gibi etkinliklerle hi\u00e7 ilgileri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyecekler. Bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131 \u00fclkelerin ortak noktas\u0131n\u0131 ise, 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00e7ok uzun y\u0131llard\u0131r \u201cresmi tatil\u201d olarak belirlenmesi olu\u015fturacak.<\/p>\n<p>Ne var ki, her \u00fclkede her zaman \u201ci\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n birlik, m\u00fccadele ve dayan\u0131\u015fma g\u00fcn\u00fc\u201d 1 May\u0131s, bir bayram havas\u0131nda ge\u00e7miyor. H\u00e2l\u00e2 kutlamalardan korkan, eme\u011fiyle ge\u00e7inenlerin ortakla\u015fa yapaca\u011f\u0131 etkinlikleri engellemeye \u00e7al\u0131\u015fan \u00fclkeler var. Sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n t\u00fcm g\u00f6sterilerine alabildi\u011fine a\u00e7\u0131lan meydanlar ve salonlar, i\u015f\u00e7ilerin ve sendikalar\u0131n taleplerine kapat\u0131lmak isteniyor. B\u0131rak\u0131n resmi tatil olmay\u0131, yani i\u015f\u00e7i, i\u015fsiz, ev kad\u0131n\u0131 gibi t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 kapsamas\u0131n\u0131, bu hakk\u0131 h\u00e2l\u00e2 toplu s\u00f6zle\u015fmelerle bile elde edememi\u015f \u00fclkeler var. Bunun yan\u0131s\u0131ra, sadece resmi tatil olmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmakla kal\u0131nm\u0131yor, kimi \u00fclkelerde g\u00f6steriler d\u00fczenlenmesine bile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n<p>1 May\u0131s m\u00fccadelesi, i\u015f\u00e7ilerin bir s\u0131n\u0131f olarak do\u011fu\u015fundan bu yana ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llar i\u00e7inde, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadelenin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. 1 May\u0131s\u0131 do\u011furan taleplerin, yani daha az \u00e7al\u0131\u015fma talebinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en ay\u0131rt edici siyasal \u00f6zelliklerinden biridir. Bu nedenle de, 1 May\u0131s m\u00fccadelesinin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131, eme\u011fiyle ge\u00e7inen herkesin yarar\u0131na olmu\u015ftur. Bu herkes kategorisine, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine en uzak olan kesimler bile dahildir.<\/p>\n<p>1 May\u0131s de\u011ferlendirmesini birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z iki ayr\u0131 b\u00f6l\u00fcm halinde ele alaca\u011f\u0131z. Birinci b\u00f6l\u00fcmde 1 May\u0131s&#8217;\u0131n nas\u0131l do\u011fdu\u011funu, hangi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ana g\u00fcndemi haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve son olarak 1 May\u0131s kutlamalar\u0131n\u0131n \u00f6zet olarak \u00fclkemizdeki seyrini inceleyece\u011fiz. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde ise, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n birlik, m\u00fccadele, dayan\u0131\u015fma bayram\u0131 1 May\u0131s\u2019\u0131n \u015fu anda hangi \u00fclkelerde emek\u00e7ilerin elde etti\u011fi resmi tatil hakk\u0131 olarak kutland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaraca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">Daha K\u0131sa \u0130\u015f G\u00fcn\u00fc M\u00fccadelesi<\/span><br \/>\n1 May\u0131s&#8217;\u0131n do\u011fu\u015fu, i\u015f\u00e7ilerin daha az \u00e7al\u0131\u015fmak istemeleriyle, yani daha k\u0131sa i\u015fg\u00fcn\u00fc m\u00fccadelesiyle ayr\u0131lmaz bi\u00e7imde ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi, i\u015f\u00e7ilerin daha k\u0131sa s\u00fcreler \u00e7al\u0131\u015fma talepleri neredeyse fabrika sisteminin do\u011fu\u015fu kadar eskidir. Asl\u0131nda, tahmin edilebilece\u011fi gibi, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ilk direni\u015fleri pek \u00e7ok \u00fclkede do\u011fal olarak \u201cdaha fazla \u00fccret\u201d talebiyle yap\u0131ld\u0131. Fakat, daha k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma saatleri ve \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131 m\u00fccadelesi de i\u015f\u00e7ilerin patronlardan elde etmeyi istedikleri haklar aras\u0131nda daima en ba\u015fta yer al\u0131yordu. S\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn en ac\u0131mas\u0131z bi\u00e7imleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a ve \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi neredeyse g\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn k\u0131sm\u0131n\u0131 kaplamaya ba\u015flad\u0131k\u00e7a, \u00fccret talebinden daha \u00e7ok, \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin makul d\u00fczeylere d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine yo\u011funla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n<p>1800&#8217;l\u00fc y\u0131llar boyunca \u00e7al\u0131\u015fma saati <span style=\"font-weight: bold;\">\u201cg\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131\u201d<\/span> esas\u0131na g\u00f6re belirleniyordu. Yani, yazlar\u0131 on sekiz saati bulan, k\u0131\u015flar\u0131 ise on be\u015f saatten az olmayan bir i\u015fg\u00fcn\u00fc vard\u0131. Sabahlar\u0131 g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fuyla ba\u015flayan, ak\u015famlar\u0131 ise g\u00fcne\u015f batmadan sona ermeyen bir mesai \u015fekli \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131. Hatta, i\u015fe girerken i\u015f\u00e7ilere imzalat\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelerde, g\u00fcnde ondokuz yirmi saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131 belirtiliyordu.<\/p>\n<p>Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde 1830&#8217;lu ve 40&#8217;l\u0131 y\u0131llarda i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri genel olarak \u00e7al\u0131\u015fma saatlerinin on saate d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi talebini ileri s\u00fcrd\u00fcler. Tabii, o y\u0131llarda h\u00e2l\u00e2 eski k\u00f6lelik g\u00fcnlerindeki gibi, g\u00fcn\u00fcn on sekiz, yirmi saati \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. Bu nedenle, sekiz saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc talebi kapitalizmin geli\u015fti\u011fi her yerde y\u00fckseliyordu.<span style=\"font-weight: bold;\"> \u201cSekiz saat \u00e7al\u0131\u015fma, sekiz saat sosyal hayat, sekiz saat dinlenme ve uyku\u201d<\/span> slogan\u0131 Avustralya i\u015f\u00e7ilerinin de kulland\u0131\u011f\u0131 bir talebe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Avustralya i\u015f\u00e7ileri bu hakk\u0131 1856 y\u0131l\u0131nda ald\u0131lar.<\/p>\n<p>Tek tek sendikalar\u0131n veya i\u015f\u00e7i birliklerinin talebi olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, do\u011frudan 1 May\u0131s&#8217;\u0131n do\u011fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan 8 Saat Hareketi 1884 y\u0131l\u0131nda ABD&#8217;de y\u0131\u011f\u0131nsal bir hareket olarak ba\u015flad\u0131. Ancak, bundan bir nesil \u00f6nce, 1866 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda, Birinci Enternasyonalden etkilenen Ulusal Emek Birli\u011fi, kurulu\u015f kongresinde <span style=\"font-style: italic;\">\u201cBu \u00fclkenin i\u015f\u00e7ilerini kapitalist k\u00f6lelikten kurtarmak i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fczde at\u0131lmas\u0131 gereken birincil ve en \u00f6nemli ad\u0131m, Amerika&#8217;n\u0131n b\u00fct\u00fcn eyaletlerinde normal i\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fcn 8 saat olarak belirlenmesidir\u201d<\/span> karar\u0131 al\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca, ayn\u0131 bildirgede, i\u015f\u00e7ilerin bu ama\u00e7la ba\u011f\u0131ms\u0131z politik m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmesinin de gerek \u015fart oldu\u011fu belirtildi. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda ise, Birinci Enternasyonalin Cenevre Kongre kararlar\u0131nda, ayn\u0131 talep <span style=\"font-style: italic;\">\u201cg\u00fcnl\u00fck yasal \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131n\u0131r\u0131 8 saati a\u015famaz\u201d<\/span> \u015feklinde yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Bu arada, Amerikan Emek Federasyonunun (AFL), 7 Ekim 1884 tarihinde \u015eikago&#8217;da yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kongresinde, \u201c<span style=\"font-style: italic;\">ABD ve Kanada Sendikalar Federasyonu, sekiz saatin 1 May\u0131s 1886 tarihinden ba\u015flamak \u00fczere g\u00fcnl\u00fck yasal \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi olarak belirlenmesini karar alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r; ve biz t\u00fcm \u00fcye emek \u00f6rg\u00fctlerine, kendi yetki alanlar\u0131 dahilinde, sendika i\u00e7 t\u00fcz\u00fcklerini bu tarihe kadar bu karara uygun hale getirmelerini tavsiye ederiz\u201d<\/span> \u015feklinde bir karar \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Bu \u00f6rg\u00fct \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctler ana yap\u0131ya gev\u015fek bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, Federasyon, 1 May\u0131s 1886 tarihinde \u00fcye sendikalar\u0131 greve zorlamak i\u00e7in kendi i\u00e7 t\u00fcz\u00fcklerinde de\u011fi\u015fiklik yapmalar\u0131n\u0131 istiyordu.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, 1 May\u0131s, i\u015f\u00e7ilerin 8 saatlik m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc olarak ilk kez bu kongrede karar alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Her ne kadar bu kongrede <span style=\"font-style: italic;\">\u201csekiz saatin 1 May\u0131s 1886 tarihinden ba\u015flamak \u00fczere g\u00fcnl\u00fck yasal \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi olarak belirlenmesi\u201d<\/span> kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ysa da bunun ne \u015fekilde eyalet yasalar\u0131na ge\u00e7irilece\u011fi kesin olarak belirlenmemi\u015fti. Ge\u00e7en zamanda, \u00f6nce sendika t\u00fcz\u00fcklerinde yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fikliklerin daha sonra grevler, direni\u015fler ve g\u00f6sterilerle uygulamaya ge\u00e7irilebilece\u011fi konusunda bir ortak fikir olu\u015ftu.<\/p>\n<p>AFL&#8217;nin 8 saatlik i\u015f g\u00fcn\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 kongresinden iki y\u0131l sonra, al\u0131nan kararda kesinle\u015ftirilen 1 May\u0131s 1886 tarihinde onlarca kentte greve \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131. En yayg\u0131n\u0131 \u015eikago&#8217;da olmak \u00fczere, y\u00fcz binlerce \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve vas\u0131fs\u0131z i\u015f\u00e7iyi de kapsayarak i\u015f b\u0131rak\u0131ld\u0131 ve meydanlarda g\u00f6steriler yap\u0131ld\u0131. \u015eikago, bu tarihte militan bir emek hareketine sahipti. \u015eikago&#8217;da yap\u0131lan grevler ve g\u00f6steriler, aynen di\u011fer kentlerdeki gibi ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131. Sekiz saatin kabul edilmedi\u011fi yerlerde bile, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri azalt\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu arada, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n tarihinde sendika \u00f6nderleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir olay\u0131 anlatmadan ge\u00e7meyelim. 3 May\u0131s&#8217;ta grevdeki Mc Cormick fabrikas\u0131na polisin vah\u015fice sald\u0131rarak alt\u0131 i\u015f\u00e7iyi \u00f6ld\u00fcrmesini ve onlarcas\u0131n\u0131 yaralamas\u0131n\u0131 protesto etmek \u00fczere, i\u015f\u00e7iler 4 May\u0131s&#8217;ta \u015eikago Saman Pazar\u0131nda bir protesto d\u00fczenlediler. Ancak, bu bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 g\u00f6steriye polisin bir kez daha sald\u0131rmas\u0131 sonucunda karga\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131. Bu esnada, nereden geldi\u011fi bilinmeyen bir bomba kalabal\u0131\u011f\u0131n ortas\u0131na at\u0131ld\u0131 ve yedi polisle d\u00f6rt i\u015f\u00e7inin \u00f6lmesine yol a\u00e7t\u0131. Bu olay\u0131n ard\u0131ndan d\u00fczmece bir mahkeme sonucu Parsons, Spies, Fischer ve Engel adl\u0131 d\u00f6rt i\u015f\u00e7i lideri idam edildi. Onlarcas\u0131 tutukland\u0131 ve hapse at\u0131ld\u0131. Hi\u00e7bir \u015fekilde i\u015f\u00e7ilerin sorumlulu\u011funda olmayan bu provokasyonu kullanan d\u00f6nemin sermaye g\u00fc\u00e7leri, \u201cbiraz fazla talepte bulunan\u201d emek\u00e7ilerden bu \u015fekilde hesap sormu\u015f oldular.<\/p>\n<p>Ancak, i\u015f\u00e7i \u00f6nderlerinin as\u0131lmas\u0131, y\u00fcz binlerce i\u015f\u00e7inin politik taleplerle ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 8 saat hareketine son vermedi. Aksine, her y\u0131l art\u0131k geleneksel hale gelerek 1 May\u0131slarda grevler ve direni\u015fler artarak devam etti. Her ge\u00e7en y\u0131l bir \u00f6ncekinden daha fazla i\u015f\u00e7i g\u00f6sterilere ve grevlere kat\u0131ld\u0131. Amerikan Emek Federasyonu, 1889 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak her 1 May\u0131sta 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc m\u00fccadelesi i\u00e7in grevler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu karar, do\u011fu\u015fundan itibaren daha k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma hedefiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fen 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fcn\u00fcn eme\u011fin sermayeye kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelenin simgesi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>1864 y\u0131l\u0131nda kurulan Birinci Enternasyonal, bilindi\u011fi gibi birka\u00e7 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra, Paris&#8217;te, Bastil hapishanesinin y\u0131k\u0131l\u0131p Frans\u0131z \u0130htilali&#8217;nin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihin y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne denk gelen 14 Temmuz 1889 tarihinde yeniden kurulan ve sonradan \u0130kinci Enternasyonal ad\u0131n\u0131 alan Birlik, her y\u0131l\u0131n 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fcn\u00fc \u201ckendi siyasi partilerinde veya sendikalar\u0131nda \u00f6rg\u00fctl\u00fc bulunan d\u00fcnya i\u015f\u00e7ilerinin, 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele edecekleri g\u00fcn\u201d olarak belirledi. Bu tarihte her \u00fclkede sendikalar bi\u00e7imini ve ko\u015fullar\u0131n\u0131 kendileri belirleyerek grevler, g\u00f6steriler ve direni\u015fler yapacaklard\u0131. B\u00f6ylece, 8 saat talebi ve 1 May\u0131s g\u00f6sterileri uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan da benimsenmi\u015f oldu ve bu talep ilk kez bu denli uluslararas\u0131 hale gelmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>\u015eimdiye kadar yazd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 birka\u00e7 maddede \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\n<ul>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a0Kapitalizmin yeni geli\u015fti\u011fi d\u00f6nemlerde i\u015f\u00e7iler \u201cg\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131\u201d esas\u0131na g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Hava ayd\u0131nlan\u0131nca i\u015fe ba\u015fl\u0131yor, karanl\u0131k \u00e7\u00f6kmeden i\u015fi b\u0131rakam\u0131yorlard\u0131.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a0\u0130\u015f\u00e7ilerin toplu olarak fabrika, at\u00f6lye tarz\u0131 imalathanelerde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 ilk d\u00f6nemlerden beri en \u00f6nemli talebi daha k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleriydi.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a0Avustralya i\u015f\u00e7ileri, g\u00fcnde on sekiz yirmi saat \u00e7al\u0131\u015fmaktan b\u0131km\u0131\u015f ve \u201csekiz saat \u00e7al\u0131\u015fma, sekiz saat sosyal hayat, sekiz saat dinlenme ve uyku\u201d slogan\u0131yla g\u00f6steriler yapmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a0Birinci Enternasyonalin 1866 y\u0131l\u0131nda Cenevre&#8217;de yap\u0131lan Kongresinde, \u201ct\u00fcm i\u015f\u00e7iler i\u00e7in yasal \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi g\u00fcnde sekiz saati a\u015famaz\u201d karar\u0131 al\u0131nd\u0131.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a0Amerikan Emek Federasyonu, 1884 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 kongrede, sekiz saatlik \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi i\u00e7in y\u0131\u011f\u0131nsal m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctme karar\u0131na vard\u0131.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a0Amerika&#8217;n\u0131n her yerinde, farkl\u0131 siyasal anlay\u0131\u015flara sahip i\u015f\u00e7iler bir araya gelerek Sekiz Saat Hareketi ad\u0131yla bir cephe kurdular.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a01 May\u0131s 1886 tarihinde, sekiz saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc talebini hayata ge\u00e7irmek \u00fczere ba\u015fta \u015eikago olmak \u00fczere ABD&#8217;nin pek \u00e7ok \u00fclkesinde grevler yap\u0131ld\u0131, \u00f6rg\u00fctl\u00fc, \u00f6rg\u00fcts\u00fcz, vas\u0131fl\u0131 vas\u0131fs\u0131z on binlerce i\u015f\u00e7i i\u015f b\u0131rakt\u0131.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a04 May\u0131s 1886 tarihinde \u015eikago Saman Pazar\u0131nda yap\u0131lan g\u00f6steriye polis sald\u0131rd\u0131. Bu s\u0131rada kim taraf\u0131ndan at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belli olmayan bir bomba baz\u0131 polis ve i\u015f\u00e7ilerin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7t\u0131. Bunu bahane eden h\u00fck\u00fcmet d\u00f6rt i\u015f\u00e7i \u00f6nderini d\u00fczmece bir mahkeme sonunda idam etti.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a0ABD sendikalar\u0131 1889 y\u0131l\u0131nda her 1 May\u0131s&#8217;\u0131n 8 Saatlik \u0130\u015f G\u00fcn\u00fc talebini hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in grev ve g\u00f6steri g\u00fcn\u00fc olmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/li>\n<li>\uf02d\u00a0\u00a0 \u00a01889 y\u0131l\u0131nda Paris&#8217;te toplanan \u0130kinci Enternasyonal 1 May\u0131s&#8217;\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada i\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131 almak \u00fczere grev ve eylem yapacaklar\u0131 g\u00fcn olarak belirledi. Bu kararla 1 May\u0131s ilk kez uluslararas\u0131 hale geldi.<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">\u00dclkemizde 1 May\u0131slar<\/span><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 d\u00f6neminden ba\u015flayarak bizim topraklar\u0131m\u0131zda da Avrupa ve Amerika fikri ak\u0131mlar\u0131ndan etkilenen \u00f6rg\u00fctler kurulmu\u015ftu. Bilinen ilk i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fct\u00fc, illegal olarak olu\u015fturulan Amele Perver Cemiyeti 1871 tarihinde kuruldu. Eldeki kay\u0131tlara g\u00f6re ilk grev olarak da Hali\u00e7 tersane i\u015f\u00e7ilerinin 1872 tarihinde yapt\u0131klar\u0131 grev g\u00f6sterilir. O d\u00f6nemde, Abd\u00fclhamit y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 kurulan \u00f6rg\u00fctlerin bir k\u0131sm\u0131 1889 y\u0131l\u0131nda kurulan \u0130ttihad-\u0131 Osmani Cemiyeti gibi y\u00fcksek askeri ve m\u00fclki b\u00fcrokratlardan olu\u015fuyordu.<\/p>\n<p>1895 y\u0131l\u0131nda Paris&#8217;te gizli olarak kurulan Amele Perver Cemiyeti ise, o d\u00f6nemde b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7eken emek\u00e7ilerin dertlerine ortak olmak amac\u0131yla, i\u015f\u00e7icilik fikirlerinden etkilenen ayd\u0131nlar taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Kimisi geni\u015f \u00e7evreleri etkileyen kimisi ise dar kalan bu i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmeleri, \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti&#8217;nin 24 Temmuz 1908 tarihinde iktidara ge\u00e7mesinden sonra h\u0131zla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131lar. Sendikalar kuruldu, ilk kez yayg\u0131n grevler yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u0130kinci Me\u015frutiyetin ilan edilmesinden bir iki hafta sonra Sofya, Selanik, Ere\u011fli, Adana gibi b\u00fcy\u00fck kentlerde y\u00fczlerce grev ve i\u015f b\u0131rakma ya\u015fand\u0131. 13 A\u011fustos &#8211; 15 Eyl\u00fcl aras\u0131ndaki bir ayda, kay\u0131tlara ge\u00e7en y\u00fczlerce direni\u015fin ard\u0131ndan, 25 Eyl\u00fcl&#8217;de sendika ve grev yasa\u011f\u0131 tekrar kondu.<\/p>\n<p>\u0130ttihat ve Terakki d\u00f6neminin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;na kadar ge\u00e7en d\u00f6neminde \u00dcsk\u00fcp&#8217;te, Selanik&#8217;te, \u0130stanbul&#8217;da d\u00fcnya i\u015f\u00e7ileriyle ayn\u0131 zamanda 1 May\u0131s g\u00f6sterileri yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. T\u00fcrkiyeli i\u015f\u00e7ilerin de talepleri d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerindekiyle ayn\u0131: Kanunlarca g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f daha az \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi, se\u00e7me se\u00e7ilme hakk\u0131, sendika kurma hakk\u0131, grev yapabilme hakk\u0131.<\/p>\n<p>1914-18 aras\u0131 sava\u015f d\u00f6neminde s\u0131k\u0131y\u00f6netim oldu\u011fu i\u00e7in kay\u0131tlarda grevler ve g\u00f6steriler bulunmuyor. Daha sonra, kimisi i\u015fgal kuvvetlerine ra\u011fmen olmak \u00fczere, \u0130stanbul&#8217;da ve Ankara&#8217;da grevler, g\u00f6steriler yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra da 1 May\u0131slar\u0131n kutlanmas\u0131nda H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan zorluklar \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. 1925 y\u0131l\u0131nda \u015eeyh Sait isyan\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterildi ve t\u00fcm \u00f6rg\u00fctlenmeleri, grevleri, g\u00f6sterileri yasaklayan Takrir-i S\u00fck\u00fbn (Sessizli\u011fin Sa\u011flanmas\u0131) kanunu \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Bu tarihten sonra tam elli y\u0131l boyunca 1 May\u0131s\u0131 kutlamay\u0131 ama\u00e7layan yasal hi\u00e7bir toplant\u0131ya veya g\u00f6steriye izin verilmedi.<\/p>\n<p>1 May\u0131s 1935 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakk\u0131ndaki Kanun ile \u201cBahar Bayram\u0131\u201d olarak kabul edildi. Ancak bu tatil g\u00fcn\u00fcn\u00fcn di\u011fer genel tatil g\u00fcnlerinden bir fark\u0131 vard\u0131; \u00e7al\u0131\u015fanlara \u00fccret \u00f6denmeyecekti. Daha sonra \u00e7\u0131kart\u0131lan kanunlarla, genel tatil g\u00fcn\u00fc olan 1 May\u0131s\u2019ta \u00f6nce 1951 y\u0131l\u0131nda yar\u0131m g\u00fcnl\u00fck \u00fccret \u00f6denmesi, sonradan 1956 y\u0131l\u0131nda ise tam g\u00fcn \u00fccret \u00f6denmesi kabul edildi.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde, gizlice yap\u0131lan pullamalar, duvar yaz\u0131lar\u0131, kimi i\u015fyerlerinde yap\u0131lan toplant\u0131lar vs. d\u0131\u015f\u0131nda yasal olarak 1 May\u0131s&#8217;\u0131n kutlanmas\u0131 i\u00e7in 1975 y\u0131l\u0131n\u0131n beklenmesi gerekti. O y\u0131l, \u0130stanbul&#8217;da Tepeba\u015f\u0131&#8217;nda bir d\u00fc\u011f\u00fcn salonunda D\u0130SK taraf\u0131ndan 1 May\u0131s kutland\u0131. B\u00f6ylece, y\u00fczlerce i\u015fyerinden gelen i\u015f\u00e7ilerin yapt\u0131\u011f\u0131 bu m\u00fctevaz\u0131 kutlama, elli y\u0131ll\u0131k bir yasa\u011f\u0131 da ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>1976 y\u0131l\u0131nda, \u0130brahim G\u00fczelce&#8217;nin ve Kemal T\u00fcrkler&#8217;in b\u00fcy\u00fck ki\u015fisel gayretleri sonucunda ilk kez y\u0131\u011f\u0131nsal olarak 1 May\u0131s mitingi yap\u0131ld\u0131. \u0130stanbul&#8217;da Taksim meydan\u0131nda yap\u0131lan mitinge \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan onbinlerce i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i, ayd\u0131n kat\u0131ld\u0131. Bu mitingde kortejler Taksim&#8217;e Be\u015fikta\u015f y\u00f6n\u00fcnden girdiler.<\/p>\n<p>1977 y\u0131l\u0131nda bu kez y\u00fcz binlerce i\u015f\u00e7inin kat\u0131l\u0131m\u0131yla tarihin en g\u00f6rkemli mitingi yap\u0131ld\u0131. D\u0130SK y\u00f6neticileri, yapt\u0131klar\u0131 hesapta mitinge be\u015f y\u00fcz bin ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttiler. Kat\u0131l\u0131m o denli y\u0131\u011f\u0131nsal olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ki, iki ayr\u0131 g\u00fczerg\u00e2h belirlendi. Bir kesim Be\u015fikta\u015f&#8217;tan, di\u011ferleri Sara\u00e7hane taraf\u0131ndan Taksim&#8217;e girdiler. Hatta, miting kalabal\u0131ktan dolay\u0131 ilan edilen saatte ba\u015flayamad\u0131; D\u0130SK genel ba\u015fkan\u0131 Kemal T\u00fcrkler&#8217;in k\u00fcrs\u00fcden konu\u015fmas\u0131 \u00f6\u011fleden sonra saat 4&#8217;\u00fc buldu.<\/p>\n<p>Kemal T\u00fcrkler konu\u015fmas\u0131na hen\u00fcz ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 ki, Taksim meydan\u0131ndaki en y\u00fcksek bina olan o zamanki ad\u0131yla \u0130ntercontinental Oteli&#8217;nden (bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131 The Marmara) y\u00fczbinlerce insan\u0131n \u00fcst\u00fcne ate\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131. \u00c7\u0131kan izdihamda ne yaz\u0131k ki 34 i\u015f\u00e7i hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Hastaneye kald\u0131r\u0131lan yaral\u0131lar aras\u0131ndan 2 ki\u015finin daha hayat\u0131n\u0131 kaybetmesiyle 1 May\u0131s 1977 \u015fehitlerinin say\u0131s\u0131 36&#8217;y\u0131 buldu. <span style=\"font-style: italic;\">(Kimi kaynaklar bu rakam\u0131 37 olarak vermektedir)<\/span><\/p>\n<p>Bu olay\u0131n failleri h\u00e2l\u00e2 me\u00e7hul. Kimlerin hangi g\u00f6revde oldu\u011fu bilinmesine, oteldeki hangi odalar\u0131n kimler taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine, polis telsizlerinden ge\u00e7en konu\u015fmalar\u0131n kayd\u0131n\u0131n tutulmas\u0131na ra\u011fmen, hi\u00e7bir sorumlu yakalanmad\u0131. Ge\u00e7en otuz y\u0131l boyunca soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 talebi hep reddedildi. Emek\u00e7ilerin bayram\u0131n\u0131 kana bulayanlar aranmad\u0131.<\/p>\n<p>Olay\u0131n ger\u00e7ek failleri yerine, sendikac\u0131lar soru\u015fturuldu; aralar\u0131nda miting tertip komitesindeki D\u0130SK y\u00f6neticilerinin de bulundu\u011fu bir k\u0131sm\u0131 g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve tutukland\u0131. Daha sonra hepsi de serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131 ancak, katliam\u0131n sorumlular\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irilmesine dair bilin\u00e7li olarak hi\u00e7bir i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi.<\/p>\n<p>S\u0131radan bir yurtta\u015f\u0131n kafas\u0131nda 1 May\u0131s&#8217;\u0131n \u201colaylarla\u201d, \u201ckorkuyla\u201d \u00f6zde\u015fle\u015fmesi bundan sonra ger\u00e7ekle\u015fti. Egemenler bilin\u00e7li olarak bu korkuyu beslediler, halk\u0131n, eme\u011fiyle ge\u00e7inen insanlar\u0131n alanlara \u00e7\u0131karak hak talebinde bulunmas\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Her insan\u0131n akl\u0131na, \u201cmitinge gidersem ba\u015f\u0131ma bir \u015fey gelir mi\u201d sorusunun d\u00fc\u015fmesini istediler. Katliam\u0131n faillerinin bilerek yakalanmamas\u0131n\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ancak, t\u00fcm bu korkuyu besleyen propagandalara ra\u011fmen, 1978 1 May\u0131s&#8217;\u0131nda, i\u015f\u00e7iler yine ayn\u0131 kalabal\u0131k ve co\u015fkuyla Taksim&#8217;e geldiler. Bu kez, di\u011fer taleplerinin yan\u0131 s\u0131ra, 1977 katliam\u0131n\u0131n sorumlular\u0131n\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 da istediler. Halk\u0131 y\u0131ld\u0131rma politikas\u0131na kar\u015f\u0131 verilebilecek en sa\u011flam cevab\u0131n, ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131kla, ayn\u0131 y\u0131\u011f\u0131nsall\u0131kla talepte bulunmak oldu\u011fu bir kez daha g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>1979 y\u0131l\u0131nda, \u0130stanbul&#8217;da s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edildi\u011fi i\u00e7in merkezi kutlamalar \u0130zmir&#8217;e al\u0131nd\u0131. 1980 y\u0131l\u0131ndaki merkezi kutlama ise Mersin&#8217;de yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl 1980 darbesi, sadece 1 May\u0131s kutlamalar\u0131n\u0131 yasaklamakla kalmad\u0131, bu g\u00fcn\u00fcn tatil olmas\u0131n\u0131 da engelledi ve 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fc tatil olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">12 Eyl\u00fcl&#8217;den Sonra<\/p>\n<p><\/span>Darbeden sonra demokratik her etkinlik yasakland\u0131. D\u0130SK \u00fcyesi sendikalar topluca kapat\u0131ld\u0131; T\u00fcrk-i\u015f&#8217;e ba\u011fl\u0131 kimi sendikalar ge\u00e7ici s\u00fcrelerle kapat\u0131ld\u0131. Partiler, dernekler, g\u00f6steriler, grevler, direni\u015fler yasakland\u0131. Buna ra\u011fmen her 1 May\u0131s&#8217;ta gizlice de olsa bayram kutland\u0131. Bazen \u00fcst ge\u00e7itlere as\u0131lan pankartlarla, bazen duvarlara geceden yaz\u0131lan sloganlarla, kimi zaman kentlerin merkezi yerlerinde da\u011f\u0131t\u0131lan bildirilerle, \u00e7o\u011fu zaman i\u015fyerlerinde i\u015f\u00e7ilerin kendi aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 toplant\u0131larla 1 May\u0131s kutlanmaya devam etti.<\/p>\n<p>Ancak, tekrardan ilk yasal etkinlikler, \u0130stanbul ve Ankara gibi b\u00fcy\u00fck kentlerde, 1985 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak kapal\u0131 salon toplant\u0131lar\u0131 \u015feklinde ve resmen 1 May\u0131s ad\u0131 verilmeden yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl sonras\u0131n\u0131n ilk yasal 1 May\u0131s mitingi giri\u015fimi 1988 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi. T\u00fcrk-\u0130\u015f \u00fcyesi Kristal-\u0130\u015f, Petrol-\u0130\u015f, T\u00fcmtis, Deri-\u0130\u015f sendikalar\u0131 ile ba\u011f\u0131ms\u0131z Banks ve Otomobil-\u0130\u015f sendikalar\u0131 kurduklar\u0131 tertip komitesi ile \u0130stanbul Valili\u011fine ba\u015fvurarak 1 May\u0131s\u2019\u0131 yasal olarak kutlamak istediler. Ancak Valilik 1 May\u0131s\u2019\u0131n yasal olarak kutlanmas\u0131na izin vermedi. Buna ra\u011fmen 1 May\u0131s g\u00fcn\u00fc Taksim\u2019e \u00e7\u0131kmak isteyen sendikac\u0131lar polisin sald\u0131r\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. 81 i\u015f\u00e7i, temsilci ve sendikac\u0131 g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve bunlardan bir k\u0131sm\u0131 tutukland\u0131.<\/p>\n<p>1989 y\u0131l\u0131nda bir kez daha yasal olarak kutlama giri\u015fiminde bulunuldu. T\u00fcrk-\u0130\u015f \u00fcyesi Kristal-\u0130\u015f, Petrol-\u0130\u015f, T\u00fcmtis, Deri-\u0130\u015f, Bas\u0131n-\u0130\u015f ile ba\u011f\u0131ms\u0131z Otomobil-\u0130\u015f, Banks ve Laspetkim-\u0130\u015f sendikalar\u0131n\u0131n 1 May\u0131s\u2019\u0131 kutlama iste\u011fi, kutlaman\u0131n \u00f6n\u00fcnde herhangi bir engel bulunmamas\u0131na ra\u011fmen yasakland\u0131. Mecidiyek\u00f6y ve \u00c7a\u011flayan\u2019da g\u00f6steri yapmak isteyen i\u015f\u00e7iler ve sendikac\u0131lar g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve uzun s\u00fcre g\u00f6zalt\u0131nda tutuldu.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 y\u0131l, Taksim&#8217;in simgesel \u00f6neminden dolay\u0131 1 May\u0131s&#8217;ta Taksim meydan\u0131na y\u00fcr\u00fcmek isteyen gruplar polisin \u00e7ok sert bir sald\u0131r\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Bir trafik polisinin hedef g\u00f6zeterek a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ate\u015f sonucu Mehmet Akif Dalc\u0131 ad\u0131nda 17 ya\u015f\u0131nda gen\u00e7 bir i\u015f\u00e7i hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n<p>1990\u2019da 1 May\u0131s yasa\u011f\u0131na ra\u011fmen, 1 May\u0131s\u2019\u0131 korku ve \u015fiddet g\u00fcn\u00fc gibi g\u00f6stermek isteyenlere inat fabrikalarda, i\u015fyerlerinde y\u00fcz binlerce i\u015f\u00e7i birlik ve dayan\u0131\u015fma ruhuyla bayram\u0131 kutlad\u0131. Fabrikalarda 1 May\u0131s bildirileri okundu, t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6ylenip halaylar \u00e7ekilerek 1 May\u0131s kutland\u0131. Bu arada yine 1 May\u0131s\u2019\u0131 Taksim&#8217;e \u00e7\u0131karak kutlamak isteyen grubun \u00fczerine a\u00e7\u0131lan ate\u015f sonras\u0131nda hem\u015fire bir gen\u00e7 k\u0131z, G\u00fclay Beceren fel\u00e7 oldu.<\/p>\n<p>1991 y\u0131l\u0131nda 1 May\u0131s yine fabrikalarda kutland\u0131. 1989 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak 1 May\u0131s\u2019a ili\u015fkin tutumunu de\u011fi\u015ftiren T\u00fcrk-\u0130\u015f Genel Merkezi de hem genel merkezinde hem de \u00e7e\u015fitli il temsilciliklerinde d\u00fczenledi\u011fi kapal\u0131 salon toplant\u0131lar\u0131 ile 1 May\u0131s\u2019\u0131 kutlad\u0131.<\/p>\n<p>1992 1 May\u0131s\u2019\u0131nda T\u00fcrk-\u0130\u015f, Hak-\u0130\u015f ve yasaklar\u0131 kald\u0131r\u0131lan D\u0130SK Ankara\u2019da salon toplant\u0131s\u0131 yaparak ortak bir kutlama ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u00dc\u00e7 konfederasyonun ortak a\u00e7\u0131klamas\u0131 i\u015fyerlerinde okundu. Ayn\u0131 y\u0131l 12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra ilk yasal 1 May\u0131s mitingi \u0130stanbul Gaziosmanpa\u015fa Meydan\u0131\u2019nda Sosyalist Parti taraf\u0131ndan d\u00fczenlendi.<\/p>\n<p>1993 y\u0131l\u0131nda i\u015f\u00e7iler yeniden meydanlarda 1 May\u0131s\u2019\u0131 kutlamaya ba\u015flad\u0131lar. T\u00fcrk-\u0130\u015f 1 May\u0131s\u2019\u0131 \u0130stanbul\u2019da Abide-i H\u00fcrriyet Meydan\u0131nda d\u00fczenlenen bir mitingle kutlad\u0131. T\u00fcrk-\u0130\u015f tarihinde ilk kez 1 May\u0131s&#8217;\u0131 alanlarda kutlam\u0131\u015f oldu. D\u0130SK ise ayn\u0131 g\u00fcn \u0130stanbul Pendik Meydan\u0131\u2019nda d\u00fczenledi\u011fi mitingle 1 May\u0131s\u2019\u0131 kutlad\u0131.<\/p>\n<p>1994 1 May\u0131s\u2019\u0131 ortak kutlaman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, emek\u00e7ilerin taleplerinin hep bir a\u011f\u0131zdan ve birlikte hayk\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir y\u0131l oldu. O zamanlar olu\u015fturulan Demokrasi Platformu i\u00e7inde yer alan T\u00fcrk-\u0130\u015f, D\u0130SK, Hak-\u0130\u015f ve daha sonra KESK\u2019i kuracak olan Kamu \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131 Sendikalar\u0131 Platformu \u0130stanbul\u2019da Abide-i H\u00fcrriyet Meydan\u0131nda ortak bir mitingle 1 May\u0131s\u2019\u0131 kutlad\u0131.<\/p>\n<p>1995 Y\u0131l\u0131nda da 1 May\u0131s Demokrasi Platformu taraf\u0131ndan ortak bir bi\u00e7imde kutland\u0131. Ancak bu kez Hak-\u0130\u015f bu ortak kutlaman\u0131n i\u00e7inde yer almad\u0131, ayr\u0131 kutlad\u0131. Demokrasi Platformu taraf\u0131ndan organize edilen ortak mitingler \u0130stanbul, \u0130zmir, Mersin, Adana ve Ankara\u2019da yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1996 y\u0131l\u0131nda son d\u00f6nemin en y\u0131\u011f\u0131nsal 1 May\u0131s&#8217;\u0131 yap\u0131ld\u0131. Yine y\u00fcz binlerce insan 1 May\u0131s&#8217;\u0131 kutlamak \u00fczere alanlara, \u0130stanbul&#8217;da Kad\u0131k\u00f6y meydan\u0131na geldi. T\u00fcrk-\u0130\u015f, D\u0130SK, Hak-\u0130\u015f ve KESK taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen mitingin y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc daha ba\u015flamadan arama noktalar\u0131nda \u00e7\u0131kan bir arbedede polis silah kulland\u0131 ve \u00fc\u00e7 i\u015f\u00e7i \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Daha sabah\u0131n erken saatlerde polisin yapt\u0131klar\u0131, sonraki olaylar\u0131n da tetikleyicisi oldu. Medya, her zamanki gibi, y\u00fcz binlerin disiplin i\u00e7inde bayram kutlamas\u0131n\u0131 de\u011fil de, birka\u00e7 ki\u015finin k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 camlar\u0131 g\u00f6stermeyi tercih etti.<\/p>\n<p>1996 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan 1 May\u0131s\u2019\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kitleselle\u015fmesini g\u00f6lgelemeye d\u00f6n\u00fck siyasal iktidar\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131na ra\u011fmen 1997 1 May\u0131s\u2019\u0131nda i\u015f\u00e7iler yine alanlardayd\u0131. \u0130stanbul, Ankara, Adana, Mersin, \u0130zmir, Antalya, Denizli ve U\u015fak\u2019ta y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve miting d\u00fczenlendi. Bu y\u0131lki 1 May\u0131s kutlamalar\u0131n\u0131 T\u00fcrk-\u0130\u015f, D\u0130SK ve KESK birlikte organize ettiler. Merkezi miting \u0130stanbul\u2019da \u00c7a\u011flayan Meydan\u0131\u2019nda yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1998 1 May\u0131s\u2019\u0131 \u201c\u015eimdi Demokrasi Zaman\u0131d\u0131r\u201d temel slogan\u0131 ile ifade edilen, demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talebinin, g\u00fcvenli bir gelecek iste\u011finin dile getirildi\u011fi mitinglere sahne oldu.12 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda ilk kez bu y\u0131l 1 May\u0131s yayg\u0131n bi\u00e7imde kutland\u0131. T\u00fcrk-\u0130\u015f, Hak-\u0130\u015f, D\u0130SK ve KESK taraf\u0131ndan \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir, Mersin, Adana, \u00c7anakkale, Diyarbak\u0131r, Malatya, Gaziantep ve Samsun ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok ilde ve il\u00e7ede 1 May\u0131s kutland\u0131<\/p>\n<p>1999 1 May\u0131s\u2019\u0131 i\u015f\u00e7i konfederasyonlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli toplumsal muhalefet \u00f6rg\u00fctlerinden 15 \u00f6rg\u00fct\u00fcn bir araya gelmesiyle olu\u015fturulan Emek Platformu taraf\u0131ndan kutland\u0131. \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir, Mersin, Adana, Kocaeli, L\u00fcleburgaz, Gebze, Eski\u015fehir, \u0130skenderun, Kayseri, Trabzon, Silifke ve Divri\u011fi\u2019de mitingler yap\u0131ld\u0131. 1999 1 May\u0131s\u2019\u0131nda dikkat \u00e7eken nokta b\u00fcy\u00fck kentlerin yan\u0131 s\u0131ra emek\u00e7ilerin yo\u011fun olarak bulundu\u011fu il\u00e7e merkezlerinde de 1 May\u0131s mitinglerinin d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>2000 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de 1 May\u0131s\u2019\u0131 kutlamak \u00fczere bir araya gelen T\u00fcrk-\u0130\u015f, Hak-\u0130\u015f, D\u0130SK ve KESK \u201cK\u00fcresel sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 birli\u011fi\u201d slogan\u0131n\u0131 temel ald\u0131lar. \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir, Samsun, Gaziantep, Diyarbak\u0131r, Mersin, Malatya, Tunceli\u2019de d\u00fczenlenen mitinglerde \u00e7al\u0131\u015fanlar sosyal devletin korunmas\u0131n\u0131 istediler ve i\u015f g\u00fcvencesi talep ettiler.<\/p>\n<p>2001 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul kutlamalar\u0131 \u00fc\u00e7 i\u015f\u00e7i konfederasyonu ve Kesk ile ortak d\u00fczenlendi. Miting \u00c7a\u011flayan&#8217;da yap\u0131ld\u0131. \u00dckenin pek \u00e7ok kentinde yine kutlamalar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2002 1 May\u0131s&#8217;\u0131n\u0131 bir \u00e7ok emek \u00f6rg\u00fct\u00fc, \u0130stanbul&#8217;da \u00c7a\u011flayan meydan\u0131nda kutlad\u0131.<\/p>\n<p>2003 y\u0131l\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde, 1 May\u0131s yine \u00c7a\u011flayan&#8217;da yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2004 y\u0131l\u0131nda D\u0130SK ve T\u00fcrk-i\u015f kutlamalar\u0131 Taksim&#8217;de yapmak \u00fczere valili\u011fe ba\u015fvurdu, ancak valilik izin vermedi. Bunun \u00fczerine T\u00fcrk-i\u015f \u00c7a\u011flayan i\u00e7in ba\u015fvurdu ve mitingi orada yapt\u0131. D\u0130SK, KESK ve pek \u00e7ok emek \u00f6rg\u00fct\u00fc, Taksim&#8217;de \u0131srar edince, valilik ara form\u00fcl olarak 1 May\u0131s mitinginin Sara\u00e7hane&#8217;de toplan\u0131larak Yenikap\u0131&#8217;ya y\u00fcr\u00fcn\u00fclmesi \u015feklinde yap\u0131lmas\u0131na izin vermek zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>2005 ve 2006 y\u0131llar\u0131nda daha \u00f6nce valilik taraf\u0131ndan miting alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131lan Kad\u0131k\u00f6y meydan\u0131nda kutlamalar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2007 y\u0131l\u0131 1 May\u0131s \u0130stanbul i\u00e7in yine iki ayr\u0131 kutlama karar\u0131 bulunuyor. D\u0130SK; TMMOB, KESK, Tabibler Odas\u0131 Taksim meydan\u0131n\u0131 istiyor. T\u00fcrk-i\u015f ise Kad\u0131k\u00f6y&#8217;de kutlama karar\u0131 verdi.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">En K\u00fcresel Bayram<\/p>\n<p><\/span>1 May\u0131slar t\u00fcm d\u00fcnyada i\u015f\u00e7ilerin, emek\u00e7ilerin, ge\u00e7imini \u00e7al\u0131\u015farak sa\u011flayanlar\u0131n renk, dil, din, \u0131rk, cinsiyet ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin kutlad\u0131\u011f\u0131 bir bayramd\u0131r. 1 May\u0131s\u0131n do\u011fu\u015funda i\u015f\u00e7ilerin sermayeye t\u00fcm hayatlar\u0131n\u0131 vermeme m\u00fccadelesi vard\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler, sosyal bir varl\u0131k olarak ya\u015famak istemi\u015fler, \u201cg\u00fcn do\u011fumundan g\u00fcn bat\u0131m\u0131na\u201d \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 reddetmi\u015flerdir.<br \/>\nKapitalizmin yeniden yap\u0131land\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm sermaye s\u00f6zc\u00fclerinin s\u00fcrekli olarak \u201ck\u00fcreselle\u015fme\u201dden bahsetti\u011fi bir d\u00f6nemdeyiz. Yery\u00fcz\u00fcnde mevcut iki t\u00fcr k\u00fcreselle\u015fmeden birisi kapitalistlerin mallar\u0131n\u0131 ve paralar\u0131n\u0131 istedikleri \u00fclkeye, istedikleri zaman, istedikleri kadar ta\u015f\u0131yabilmeleri anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>\u0130kinci t\u00fcr k\u00fcreselle\u015fme ise, ger\u00e7ek anlamda ulussuz, ger\u00e7ek anlamda dost, ger\u00e7ek anlamda birbirinin karde\u015fi bir s\u0131n\u0131f\u0131n, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n enternasyonalizmi anlam\u0131ndad\u0131r. Hayat\u0131 yaratan emek\u00e7iler, sermayeden almak istedikleri en \u00f6nemli taleplerini hep 1 May\u0131s\u2019ta hayk\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Bu nedenle d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok \u00fclkesinde 1 May\u0131s resmen tatil ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Emek\u00e7ilerin d\u00fcnk\u00fc talepleri daha k\u0131sa s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fmak, kal\u0131c\u0131 bir i\u015fg\u00fcvencesine sahip olmak, hastaland\u0131\u011f\u0131, sakatland\u0131\u011f\u0131, emekli oldu\u011fu zaman sa\u011flam g\u00fcnlerindeki gibi hayat\u0131n\u0131 devam ettirmek, \u00e7ocuklar\u0131na iyi bir gelecek b\u0131rakmak, e\u011fitimlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek, ba\u015f\u0131n\u0131 sokacak bir ev sahibi olmak, ele g\u00fcne muhta\u00e7 olmadan ya\u015famak, milli geliri e\u015fit bir \u015fekilde payla\u015fmakt\u0131.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, bu taleplerin hangisinin ge\u00e7ersizli\u011finden bahsedebiliriz?<\/p>\n<p>T\u00fcm insanl\u0131\u011fa yetecek birikimlerin, birka\u00e7 y\u00fcz \u00f6zel \u015firkete verildi\u011fi d\u00f6nemdeyiz. B\u00f6ylesine ac\u0131mas\u0131z bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninin t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlara kader diye dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fday\u0131z. Ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llardaki kazan\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n art\u0131k unutulmas\u0131 gerekti\u011fini iddia ediyorlar. Yeni d\u00f6nemde sermayenin s\u0131n\u0131rs\u0131z k\u00e2r h\u0131rs\u0131n\u0131 engelleyecek her d\u00fczenlemenin \u201c\u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131\u201d oldu\u011fu propagandas\u0131 yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Ama, i\u015f\u00e7iler, eme\u011fiyle ge\u00e7inenler, beyaz yakal\u0131s\u0131, mavi yakal\u0131s\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en \u00fccra k\u00f6\u015fesinde bile, daha fazla hak elde etmek i\u00e7in alanlara \u00e7\u0131kmakta, hayat\u0131 talep etmekte \u0131srarc\u0131lar. Milli gelir s\u00fcrekli artarken, i\u015f\u00e7inin cebine giren paran\u0131n azalmas\u0131n\u0131, ne kadar s\u00fcslenirse s\u00fcslensin, hi\u00e7bir iktisat\u00e7\u0131 anlatam\u0131yor. Bu sermaye sisteminin par\u0131lt\u0131l\u0131 yald\u0131zlar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7ark\u0131n\u0131 kimse gizleyemiyor art\u0131k.<\/p>\n<p>Her 1 May\u0131s, 1886 y\u0131l\u0131ndan beri, emek\u00e7ilerin \u00e7ok m\u00fctevaz\u0131 davranarak d\u00fcnyay\u0131 istedikleri bir g\u00fcn olmaya devam edecek.<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: bold;\">Kaynaklar:<\/p>\n<p><\/span>T\u00fcrkiye Sendikac\u0131l\u0131k Tarihi, Kemal S\u00fclker, T\u00fcstav yay., 2004<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de Grev Hakk\u0131 ve Grevler, Kemal S\u00fclker, G\u00f6zlem yay., 1976<\/p>\n<p>The History of May Day, Alexander Trachtenberg, International Pamphlets, 1932<\/p>\n<p>Gelenekten Gelece\u011fe 1 May\u0131s, Aziz \u00c7elik-Zafer Ayd\u0131n, Kristal-i\u015f yay., 2007<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Sendikac\u0131l\u0131k Ansiklopedisi, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Tarih Vakf\u0131 ortak yay., 1998<\/p>\n<p>http:\/\/www.mayday.org.uk<\/p>\n<p>http:\/\/www.dol.gov<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erhan KAPLAN Nisan 2007 Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n en \u201ck\u00fcresel\u201d bayram\u0131 2007 y\u0131l\u0131nda yine b\u00fcy\u00fck bir co\u015fkuyla ge\u00e7irilecek. 1 May\u0131s&#8217;\u0131n an\u0131lmas\u0131na ve kutlanmas\u0131na vesile olan haklar kapitalist \u00fclkelerin bile \u00e7o\u011funda art\u0131k yerle\u015fik hale geldi\u011fi i\u00e7in, kimi \u00fclkelerde sadece bir avu\u00e7 insan\u0131n, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[52],"class_list":["post-281","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makale","tag-erhan-kaplan","et-doesnt-have-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>1 May\u0131s&#039;\u0131n tarihsel k\u00f6keni &#8211; Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Erhan KAPLAN Nisan 2007 Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan,\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1 May\u0131s&#039;\u0131n tarihsel k\u00f6keni &#8211; Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Erhan KAPLAN Nisan 2007 Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan,\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2007-04-27T09:47:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2009-05-06T09:49:33+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"root\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"root\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/\"},\"author\":{\"name\":\"root\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/person\/2fd4a0bf332f1634d637e73cafde5aff\"},\"headline\":\"1 May\u0131s&#8217;\u0131n tarihsel k\u00f6keni\",\"datePublished\":\"2007-04-27T09:47:11+00:00\",\"dateModified\":\"2009-05-06T09:49:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/\"},\"wordCount\":5074,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#organization\"},\"keywords\":[\"Erhan Kaplan\"],\"articleSection\":[\"Makale\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/\",\"url\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/\",\"name\":\"1 May\u0131s'\u0131n tarihsel k\u00f6keni &#8211; Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#website\"},\"datePublished\":\"2007-04-27T09:47:11+00:00\",\"dateModified\":\"2009-05-06T09:49:33+00:00\",\"description\":\"Erhan KAPLAN Nisan 2007 Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan,\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana sayfa\",\"item\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1 May\u0131s&#8217;\u0131n tarihsel k\u00f6keni\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#website\",\"url\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/\",\"name\":\"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#organization\",\"name\":\"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi\",\"url\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-content\/uploads\/bdh_logo_2016.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-content\/uploads\/bdh_logo_2016.png\",\"width\":468,\"height\":60,\"caption\":\"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/person\/2fd4a0bf332f1634d637e73cafde5aff\",\"name\":\"root\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d112a0f70b7f65f990d41bcb2260b0d5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d112a0f70b7f65f990d41bcb2260b0d5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"root\"},\"url\":\"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/author\/root\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1 May\u0131s'\u0131n tarihsel k\u00f6keni &#8211; Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi","description":"Erhan KAPLAN Nisan 2007 Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan,","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"1 May\u0131s'\u0131n tarihsel k\u00f6keni &#8211; Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi","og_description":"Erhan KAPLAN Nisan 2007 Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan,","og_url":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/","og_site_name":"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi","article_published_time":"2007-04-27T09:47:11+00:00","article_modified_time":"2009-05-06T09:49:33+00:00","author":"root","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Yazan:":"root","Tahmini okuma s\u00fcresi":"25 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/"},"author":{"name":"root","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/person\/2fd4a0bf332f1634d637e73cafde5aff"},"headline":"1 May\u0131s&#8217;\u0131n tarihsel k\u00f6keni","datePublished":"2007-04-27T09:47:11+00:00","dateModified":"2009-05-06T09:49:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/"},"wordCount":5074,"publisher":{"@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#organization"},"keywords":["Erhan Kaplan"],"articleSection":["Makale"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/","url":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/","name":"1 May\u0131s'\u0131n tarihsel k\u00f6keni &#8211; Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#website"},"datePublished":"2007-04-27T09:47:11+00:00","dateModified":"2009-05-06T09:49:33+00:00","description":"Erhan KAPLAN Nisan 2007 Bizi G\u00fcn Do\u011fumundan G\u00fcn Bat\u0131m\u0131na Kadar \u00c7al\u0131\u015ft\u0131ramayacaks\u0131n\u0131z Yine 1 May\u0131s g\u00fcnleri yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamand\u0131r kutlanan,","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/2007\/04\/1-mayisin-tarihsel-kokeni\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana sayfa","item":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1 May\u0131s&#8217;\u0131n tarihsel k\u00f6keni"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#website","url":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/","name":"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#organization","name":"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi","url":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-content\/uploads\/bdh_logo_2016.png","contentUrl":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-content\/uploads\/bdh_logo_2016.png","width":468,"height":60,"caption":"Birlik Dayan\u0131\u015fma Hareketi"},"image":{"@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/person\/2fd4a0bf332f1634d637e73cafde5aff","name":"root","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d112a0f70b7f65f990d41bcb2260b0d5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d112a0f70b7f65f990d41bcb2260b0d5?s=96&d=mm&r=g","caption":"root"},"url":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/author\/root\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=281"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/birlikdayanisma.com\/v3\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}